Borelioza u psa – objawy, diagnostyka i leczenie

Czym jest borelioza u psa?

Borelioza, znana szerzej jako choroba z Lyme, to choroba zakaźna przenoszoną przez kleszcze, stanowiącą poważne zagrożenie zarówno dla ludzi, jak i psów. Jej przyczyną są krętki z rodzaju Borrelia, w Polsce najczęściej gatunek Borrelia burgdorferi.

Cykl zakażenia rozpoczyna się, gdy kleszcz (w Polsce najczęściej Ixodes ricinus) pożywi się krwią chorego zwierzęcia i sam staje się nosicielem bakterii.

Borelioza u psów jest chorobą podstępną, a jej niespecyficzne objawy często opóźniają postawienie prawidłowej diagnozy.

Objawy boreliozy u psa

Objawy boreliozy u psów bywają mylące – są niespecyficzne i mogą pojawić się dopiero po kilku miesiącach od zakażenia, a wiele infekcji przebiega wręcz bezobjawowo. Kiedy jednak symptomy już wystąpią, najczęściej dotyczą układu ruchu, przyjmując tzw. postać stawową.

Do najczęściej obserwowanych objawów boreliozy u psów należą:

• Kulawizna – to jeden z najbardziej charakterystycznych sygnałów. Pojawia się nagle, ma charakter nawracający i – co bardzo istotne – często „wędruje”: jednego dnia pies utyka na jedną łapę, by po kilku dniach problem dotyczył innej.

• Ból i obrzęk stawów – stawy objęte stanem zapalnym (najczęściej kolanowe, łokciowe lub nadgarstkowe) stają się opuchnięte, bolesne i wyraźnie cieplejsze w dotyku. Z powodu bólu pies może unikać ruchu – niechętnie wstaje, ma problemy z wchodzeniem po schodach czy wskakiwaniem na kanapę.

• Gorączka – podwyższona temperatura ciała często towarzyszy stanom zapalnym w organizmie.

• Apatia i osłabienie – pies staje się wyraźnie mniej aktywny, więcej śpi i traci zainteresowanie ulubionymi zabawami czy spacerami. Sprawia wrażenie ciągle zmęczonego i pozbawionego energii.

• Brak apetytu – utrata chęci do jedzenia jest częstym objawem ogólnego złego samopoczucia.

• Powiększone węzły chłonne – najczęściej powiększają się te zlokalizowane najbliżej miejsca wkłucia kleszcza.

Powyższe objawy pojawiają się zazwyczaj dopiero po 2 do 5 miesiącach od ukąszenia przez kleszcza.

Diagnostyka boreliozy u psa

Każde podejrzenie boreliozy u psa wymaga pilnej konsultacji weterynaryjnej. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu z właścicielem i badania klinicznego, w trakcie którego lekarz ocenia ogólną kondycję zwierzęcia, bada stawy oraz palpacyjnie sprawdza węzły chłonne.

Ponieważ same objawy i badanie kliniczne nie pozwalają na postawienie jednoznacznej diagnozy, konieczne są testy laboratoryjne. Podstawę stanowią badania serologiczne krwi, które wykrywają przeciwciała skierowane przeciwko bakteriom Borrelia. Najczęściej stosowane metody to:

• Test ELISA – szybki test przesiewowy, wskazujący na możliwy kontakt z patogenem.

• Test Western blot – badanie potwierdzające, które precyzyjnie identyfikuje przeciwciała.

W przypadkach niejednoznacznych weterynarz może zlecić również dodatkowe badania, takie jak test PCR, który wykrywa materiał genetyczny (DNA) bakterii w próbce krwi lub płynie stawowym.

Leczenie boreliozy u psa

Po potwierdzeniu diagnozy podstawą leczenia jest długotrwała antybiotykoterapia, trwająca zazwyczaj od 4 do 6 tygodni.

Równolegle prowadzi się leczenie objawowe. Aby złagodzić ból, gorączkę i obrzęk stawów, weterynarz może zalecić niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).

Cały proces leczenia musi przebiegać pod ścisłym nadzorem lekarza weterynarii, który na bieżąco monitoruje postępy i w razie potrzeby dostosowuje terapię. Samodzielne modyfikowanie zaleceń jest skrajnie niebezpieczne dla zwierzęcia.

Profilaktyka boreliozy u psów

W przypadku boreliozy zasada „lepiej zapobiegać niż leczyć” jest szczególnie aktualna. Podstawą profilaktyki jest całoroczne i regularne stosowanie środków przeciwkleszczowych, indywidualnie dobranych przez weterynarza do wagi, wieku i trybu życia psa. Dostępne preparaty to między innymi:

• krople typu spot-on,

• obroże nasączone substancjami czynnymi,

• tabletki doustne.

Równie ważne jest dokładne sprawdzanie sierści i skóry psa po każdym spacerze, zwłaszcza w sezonie aktywności kleszczy.

• okolice uszu,

• pachwiny i pachy,

• przestrzenie między palcami,

• szyja (zwłaszcza pod obrożą).

Każdego znalezionego kleszcza należy jak najszybciej usunąć przy użyciu pęsety lub specjalnego przyrządu.

Kiedy udać się do weterynarza?

Żadna metoda profilaktyki nie daje stuprocentowej gwarancji, dlatego tak ważna jest czujność właściciela.

Niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem weterynarii, jeśli zaobserwujesz u psa takie objawy jak:

• apatia, zmęczenie, brak apetytu,

• gorączka,

• powiększone węzły chłonne (wyczuwalne np. pod żuchwą lub w pachwinach),

• kulawizna, zwłaszcza „wędrująca” (dotycząca naprzemiennie różnych kończyn).

Podczas wizyty koniecznie poinformuj lekarza o każdym znalezionym na psie kleszczu. Pamiętaj, że wczesna diagnoza i szybko rozpoczęte leczenie dają psu ogromną szansę na pełne wyzdrowienie i minimalizują ryzyko groźnych powikłań.