Choroby oczu u psa – objawy, przyczyny i leczenie

Choroby oczu u psów — wprowadzenie

Oczy psa są niczym zwierciadło jego zdrowia, a każda niepokojąca zmiana w ich wyglądzie może być sygnałem problemu, którego nie wolno lekceważyć. Schorzenia narządu wzroku zdarzają się często i mają bardzo zróżnicowane podłoże – od błahych podrażnień po poważne choroby grożące całkowitą utratą wzroku.

Do głównych przyczyn problemów z oczami należą:

• Urazy mechaniczne – zadrapania lub ciała obce, które dostały się pod powiekę.

• Infekcje – wywołane przez wirusy lub bakterie.

• Genetyka – predyspozycje niektórych ras do określonych schorzeń.

Wczesna diagnoza i odpowiednio dobrane leczenie są kluczowe w zapobieganiu poważnym powikłaniom, na czele z nieodwracalną ślepotą. Poniżej omawiamy najczęstsze choroby oczu u psów, ich przyczyny oraz dostępne metody leczenia.

Objawy chorób oczu u psów

Pies nie powie wprost, że coś go boli lub gorzej widzi, dlatego tak ważna jest Twoja czujna obserwacja. Zwróć uwagę na następujące objawy, które powinny wzbudzić niepokój:

• Zmiany w wyglądzie oka – przede wszystkim mocno zaczerwienione, przekrwione spojówki.

• *Nadmierne łzawienie* – oczy są stale „mokre”, a sierść wokół nich może być przebarwiona.

• *Mrużenie powiek i światłowstręt* – unikanie przez psa jasnych miejsc.

• *Pocieranie oczu* – uporczywe tarcie łapą lub ocieranie pyska o meble świadczące o bólu, lub dyskomforcie.

• *Ropna wydzielina* – gęsty, żółty lub zielonkawy wyciek, który często skleja powieki i jest typowym objawem infekcji bakteryjnej.

• *Obrzęk powiek* – może być sygnałem stanu zapalnego, alergii lub urazu.

• Oznaki pogorszenia widzenia – wpadanie na przedmioty i niepewność w poruszaniu się, zwłaszcza po zmroku.

Przyczyny chorób oczu u psów

Problemy okulistyczne u psów mają bardzo szerokie spektrum przyczyn – od błahych podrażnień aż po poważne choroby ogólnoustrojowe.

• Infekcje, stany zapalne i alergie– wywoływane przez wirusy, bakterie, grzyby lub alergeny (takie jak pyłki czy roztocza), które prowokują reakcję obronną organizmu w postaci stanu zapalnego, objawiającego się zaczerwienieniem i obrzękiem.

• Urazy mechaniczne i ciała obce– źdźbła trawy, piasek czy kolce roślin mogą dostać się do oka, powodując ból, podrażnienie, a nawet uszkodzenie rogówki.

• Podłoże genetyczne i wady wrodzone – niektóre rasy (np. brachycefaliczne jak mopsy czy buldogi) mają genetyczne predyspozycje do konkretnych chorób (jaskra, zaćma, wypadnięcie gałki ocznej). Problemy mogą wynikać również z wad anatomicznych jak nieprawidłowo rosnące rzęsy (dwurzędowość) czy podwinięcie powieki (entropium).

Najczęstsze choroby oczu u psów

Wśród najczęściej diagnozowanych chorób oczu u psów wyróżniamy zapalenie spojówek, jaskrę oraz zespół suchego oka. Każde z tych schorzeń wymaga odmiennego podejścia terapeutycznego, a zlekceważone może prowadzić do poważnych komplikacji, łącznie z utratą wzroku.

Zapalenie spojówek u psa

Zapalenie spojówek to jedna z najczęstszych dolegliwości, z którą właściciele psów trafiają do gabinetów weterynaryjnych. Typowe objawy to zaczerwienienie, łzawienie i ropna wydzielina, a dodatkowo pies może mrużyć oczy i unikać światła.

Jeśli podejrzewasz u swojego pupila zapalenie spojówek, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty. Najlepiej udać się do weterynarza okulisty, który precyzyjnie zdiagnozuje problem i dobierze skuteczną terapię. Leczenie polega zazwyczaj na stosowaniu miejscowych leków – kropli z antybiotykiem i preparatów przeciwzapalnych. W bardziej skomplikowanych przypadkach lekarz może zalecić również terapię ogólnoustrojową.

Aby leczenie było skuteczne, należy uniemożliwić psu drapanie i podrażnianie chorego oka. W tym celu niezbędne jest założenie kołnierza ochronnego. Pamiętaj również o regularnych wizytach kontrolnych, które pozwolą weterynarzowi ocenić postępy leczenia i upewnić się, że infekcja została w pełni opanowana.

Jaskra u psa — co warto wiedzieć

Jaskra to jedna z najpoważniejszych chorób oczu, która nieleczona prowadzi do nieodwracalnej ślepoty. Polega na wzroście ciśnienia wewnątrz gałki ocznej, co powoduje stopniowe uszkadzanie nerwu wzrokowego i siatkówki. Dla psa jest to stan niezwykle bolesny, dlatego szybka reakcja właściciela jest niezbędna, by ocalić wzrok i oszczędzić zwierzęciu cierpienia.

Do objawów jaskry należą:

• silne zaczerwienienie i powiększenie gałki ocznej,

• widocznie rozszerzona źrenica, która słabo reaguje na światło,

• uporczywe mrużenie oczu i unikanie dotyku w okolicy głowy,

• ogólne pogorszenie samopoczucia z powodu silnego bólu,

• pogorszenie widzenia (np. wpadanie na przedmioty).

Celem leczenia jaskry jest jak najszybsze obniżenie ciśnienia w oku i uśmierzenie bólu. Terapię rozpoczyna się farmakologicznie, od podawania specjalistycznych kropli. Gdy leki nie przynoszą rezultatów lub choroba jest zaawansowana, weterynarz może zalecić interwencję chirurgiczną. Pamiętaj, że regularne badania okulistyczne, zwłaszcza u ras predysponowanych, pozwalają wcześnie wykryć problem i wdrożyć leczenie, które może ocalić wzrok Twojego pupila.

Zespół suchego oka (KCS) — objawy i leczenie

Zespół suchego oka, znany również jako KCS (Keratoconjunctivitis sicca), to schorzenie polegające na niedostatecznej produkcji łez. Prawidłowy film łzowy jest niezbędny do odżywiania, nawilżania i ochrony rogówki. Jego niedobór sprawia, że oko staje się suche, podrażnione i wyjątkowo podatne na infekcje oraz bolesne uszkodzenia.

Objawy, które mogą wskazywać na ten problem, to:

• gęsta, lepka wydzielina (żółtawa lub zielonkawa), sklejająca powieki,

• matowy wygląd oka, pozbawionego blasku,

• mocno zaczerwienione spojówki,

• mrużenie oczu i pocieranie ich z powodu dyskomfortu.

Leczenie zespołu suchego oka to zazwyczaj długotrwały proces, wymagający od opiekuna dużej systematyczności. Terapia opiera się na regularnym nawilżaniu rogówki preparatami typu „sztuczne łzy” oraz stosowaniu specjalistycznych leków stymulujących produkcję łez. Ścisłe przestrzeganie zaleceń weterynarza jest niezbędne, ponieważ nieleczony KCS może prowadzić do owrzodzeń rogówki, a w skrajnych przypadkach nawet do utraty wzroku.

Wypadnięcie gałki ocznej — nagły przypadek

Wypadnięcie gałki ocznej, czyli jej przemieszczenie poza oczodół, to jeden z najbardziej dramatycznych i pilnych przypadków w weterynarii. Uniemożliwia to zamknięcie powiek, co prowadzi do błyskawicznego wysychania i uszkodzenia delikatnych struktur oka. Taki uraz najczęściej dotyczy ras brachycefalicznych, czyli psów z krótką kufą i płytkimi oczodołami, jak mopsy, pekińczyki czy shih tzu. W ich przypadku nawet z pozoru błahy uraz głowy może doprowadzić do tak dramatycznej sytuacji.

Jeśli dojdzie do wypadnięcia gałki ocznej, kluczowe jest natychmiastowe działanie. Przede wszystkim zachowaj spokój i pod żadnym pozorem nie próbuj samodzielnie wpychać oka z powrotem. Twoim priorytetem jest utrzymanie gałki ocznej w wilgoci.

Leczenie polega na chirurgicznym odprowadzeniu gałki ocznej na jej właściwe miejsce, co wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Czasami, aby ułatwić repozycję, lekarz musi wykonać niewielkie nacięcie bocznego kącika oka (tzw. kantotomię).

Badanie okulistyczne psa

Regularne kontrole wzroku są dla psów równie ważne, jak dla ludzi. Wiele chorób oczu rozwija się podstępnie, dlatego profilaktyczne badanie okulistyczne jest niezwykle ważne.

Podczas wizyty lekarz weterynarii dokładnie oceni stan oczu Twojego psa. Badanie rozpoczyna się od ogólnych oględzin powiek, spojówek i gałek ocznych. Następnie, w zależności od podejrzeń, specjalista może wykonać szereg bezbolesnych testów diagnostycznych. Do najczęstszych należą:

• *Pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego (tonometria)* – kluczowy w diagnostyce jaskry.

• *Test Schirmera* – ocenia produkcję łez, co jest niezbędne do zdiagnozowania zespołu suchego oka.

• *Badanie dna oka (oftalmoskopia)* – pozwala zajrzeć w głąb oka i ocenić stan siatkówki oraz nerwu wzrokowego.

• *Ocena reakcji źrenic na światło* – sprawdza prawidłowe funkcjonowanie odruchów nerwowych.

Pamiętaj, że regularne badania okulistyczne to najlepsza inwestycja w zdrowie oczu Twojego psa. Są one szczególnie ważne u ras predysponowanych do chorób genetycznych oraz u psich seniorów. Wczesna diagnoza umożliwia skuteczne leczenie i daje szansę na zachowanie komfortu życia oraz dobrego wzroku Twojego czworonożnego przyjaciela.

Leczenie chorób oczu u psów

Metoda leczenia chorób oczu u psa zależy ściśle od diagnozy. Dlatego nigdy nie próbuj leczyć zwierzęcia na własną rękę, stosując ludzkie leki czy preparaty z domowej apteczki. Takie działanie może nie tylko opóźnić właściwą terapię, ale wręcz pogorszyć stan oka i doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń. Szybka konsultacja z weterynarzem jest niezbędna, by precyzyjnie ocenić problem i wdrożyć leczenie, które zatrzyma rozwój choroby.

Farmakoterapia – krople, maści i leki ogólnoustrojowe

Najczęstszą formą leczenia są preparaty podawane miejscowo, bezpośrednio do worka spojówkowego. W zależności od przyczyny weterynarz może zalecić:

• *Krople lub maści z antybiotykiem* – w przypadku infekcji bakteryjnych.

• *Leki przeciwzapalne* (sterydowe lub niesterydowe) – aby zmniejszyć stan zapalny, ból i obrzęk.

• *Preparaty nawilżające („sztuczne łzy”)* i stymulujące produkcję łez – niezbędne w terapii zespołu suchego oka.

• *Leki obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe* – kluczowe w leczeniu jaskry.

W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy ciężkich infekcjach lub chorobach o podłożu ogólnoustrojowym, konieczne jest również podawanie leków doustnych lub w formie zastrzyków.

Chirurgia oczu u psów

Gdy leczenie farmakologiczne okazuje się niewystarczające lub problem ma charakter anatomiczny, niezbędna może być interwencja chirurgiczna. Chirurgia okulistyczna u psów stoi dziś na bardzo wysokim poziomie, co pozwala skutecznie leczyć takie schorzenia jak:

• *Zaćma* – poprzez usunięcie zmętniałej soczewki i wszczepienie sztucznej.

• *Jaskra* – zabiegi mające na celu poprawę odpływu cieczy wodnistej z oka.

• *Wady powiek* (np. entropium, ektropium) – korekta chirurgiczna zapobiegająca drażnieniu rogówki.

• *Wypadnięcie gałki ocznej* – pilna repozycja gałki ocznej w oczodole.

• *Nowotwory powiek i gałki ocznej*.

Rola opiekuna w procesie leczenia

Skuteczność terapii zależy w równej mierze od lekarza, co od zaangażowania opiekuna. Niezbędne jest ścisłe przestrzeganie zaleceń: podawanie leków o wyznaczonych porach i w odpowiedniej dawce, a także uniemożliwienie psu drapania chorego oka. W tym celu niezbędny jest kołnierz ochronny, który pies powinien nosić przez cały zalecony okres, nawet jeśli wydaje się to dla niego niewygodne.